مقالات

مهدویت از واژة مهدی گرفته شده و معنای اصطلاحی آن، اعتقاد به حضرت مهدی (عج) است، و باور به این كه او فردی است از نسل پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ كه در آخر الزمان ظهور می كند و جهان را پر از عدل و داد می سازد آنچنان كه از ظلم و جور پر شده بود.

این عقیده اختصاص به شیعه ندارد و همة فرقه های اسلامی، در آن مشترك هستند، ریشة آن نیز در قرآن و احادیث است و چنین نیست كه توسط عده ای خاص، جعل و منتشر شده باشد. در قرآن، آیات فراوانی دربارة آن مهر سپهر افروز وجوددارد، از جمله: انبیاء/105؛ نور/55؛ توبه /33؛ قصص/5. حجم انبوهی از روایات نیز به دست ما رسیده است كه در آنها، پیامبر خاتم ـ صلی الله علیه و آله ـ از آن نور دیده اش سخن رانده است. این روایات در همان زمان حیات پیامبر، سینه به سینه نقل می شد و در گنجینه ذهن مسلمانان جای می گرفت. اگر نگاهی به روایات نبوی بیفكنیم، خواهیم دید كه پرسش كنندگان از اوصاف، ویژگیها و محاسن اخلاقی و كیفیت و علائم ظهور و سایر مسائل مربوط به آن موعود بشری می پرسیدند. این نكته، بیانگر آن است كه اصل وجود منجی بشر، امری مسلم و قطعی بوده است.

تأكید ائمة اطهار نیز بر تقویت این باور می افزود تابدانجا كه هر دو مذهب تشیع و تسنن با همة انشعاب هایشان، بر آن اتفاق نظر پیداكردند. شاهد بر این مسأله، پدیده مدعیان دروغین مهدویت است؛ شیادانی كه از باور اصیل مردم، سوء استفاده كرده و خود را مهدی موعود،معرفی می كردند، اما از آنجا كه صفات و ویژگی های مهدی حقیقی در روایات رسول اكرم ـ صلی الله علیه و آله ـ و جانشینان گرامیش بیان شده بود، اغلب مردم به كذب ادعای آنان پی برده و از آنها بیزاری می جستند.

از آن طرف، برخی از افراد ساده دل یا منحرف، تعدای از معصومین یا افراد نامور را مهدی معرفی می كردند، (مثلاً عده ای، زید بن علی؛فرقة كیسانیه، محمد حنفیه؛ فرقة ناووسیه، امام صادق ـ علیه السلام ـ؛ و فرقة واقفیه، امام كاظم ـ علیه السلام ـ را مهدی منتظر می دانستند؛ در حالی كه این بزرگواران، هیچ گاه چنان ادعایی نداشتند.) همه این مطالب نشان دهندة رسوخ اصل “مهدویت” در عمق جان مسلمانان است؛ اصلی كه جامعة اسلامی را جامعه ای منتظر و پویا و امیدوار به آینده ای روشن، نگاه داشته است. آینده ای كه امیدواریم دور نباشد.